Khám phá Đèo Ngang, Cổng Trời Hoành Sơn Quan

Đèo Ngang, ranh giới Quảng Bình – Hà Tĩnh, là một danh thắng nổi tiếng với di tích Cổng Trời, chứng minh cho lịch sử lâu đời của địa danh này.

Đèo Ngang, nằm trên núi Hoành Sơn, là một phần của dãy Trường Sơn vươn dài ra biển Đông. Với vẻ đẹp hùng vĩ và thơ mộng, đèo Ngang là điểm đến hấp dẫn thu hút du khách trong hành trình khám phá Quảng Bình.

Đường leo qua đèo Ngang, theo sử cũ, đã tồn tại từ thời vua Lê Đại Hành (980 – 1005), cách đây khoảng 1.000 năm, là ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh.

Vùng đất ấy, từng là cầu nối giữa hai đầu đất nước, đóng vai trò quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Giữa ranh giới Hà Tĩnh và Quảng Bình, hai miền đất liền kề.

Vị trí Đèo Ngang

Cách trung tâm thành phố Đồng Hới 75km về phía bắc theo quốc lộ 1A, du khách sẽ đến đèo Ngang, điểm nối liền giữa thành phố Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Bình. Nằm giữa dãy Trường Sơn hùng vĩ, đèo Ngang uốn lượn theo triền núi, dài 6500m, cao 250m, mang vẻ đẹp sơn thủy hữu tình.

Từ xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình, con đường đèo vươn dần lên đỉnh rồi đổ xuống xã Kỳ Nam, thị trấn Kỳ Anh, Hà Tĩnh, tạo nên một khung cảnh thơ mộng, hấp dẫn du khách.

Phía Đông Đèo Ngang

Từ đỉnh đèo, biển Đông trải rộng mênh mông trước mắt, một màu xanh thẳm bất tận. Phía Quảng Bình, những hòn đảo như Hòn La, Vũng Chùa Đảo Yến… thấp thoáng ẩn hiện.

Về phía Hà Tĩnh, những ghềnh đá dựng đứng, nhấp nhô tạo nên những bãi tắm tuyệt đẹp với cát trắng mịn màng. Mặt biển êm đềm, những con thuyền nhỏ lướt nhẹ trên sóng nước, tạo nên một khung cảnh nên thơ, trữ tình.

Phía tây Đèo Ngang

Đỉnh cao nhất dãy Hoành Sơn – 1.046m – hiện ra như một bức bình phong xanh ngắt, vững chãi với ngàn mây lởn vởn buổi chiều tà. Xuôi dòng xe máy hay ô tô, du khách sẽ bất ngờ khi gặp một dãy núi cao hàng trăm mét sừng sững chắn ngang trước mặt, cách đỉnh đèo khoảng 400m về phía nam.

Càng tiến gần, bức tường xanh dường như lao tới, tạo nên cảm giác kỳ lạ không đèo nào sánh bằng.

Trên đỉnh đèo, nơi ranh giới giữa Quảng Bình và Hà Tĩnh, một con đường mòn nhỏ dẫn đến di tích Cổng trời, hay còn gọi là Hoành Sơn quan. Nằm ẩn mình giữa rừng thông, sau quãng đường 500m men theo sườn núi, du khách sẽ bắt gặp dấu tích lịch sử thiêng liêng này.

Cổng Trời (Hoành Sơn Quan)

Chỉ cách đỉnh đèo khoảng 500m về phía Hà Tĩnh, những bậc đá dẫn lên cửa Hoành Sơn hiện ra bên phải. Nơi đây, du khách có thể dừng chân, men theo bậc đá để khám phá di tích lịch sử. Mỗi bước chân trên đá cổ kính như vọng về dấu ấn của tiền nhân một thời xuôi ngược, trong đó có cả dấu chân của Bác Hồ khi đi bộ từ làng Sen vào Huế.

Dừng chân trên đỉnh đèo Ngang

Gió lộng, núi rừng hay biển xanh, tiếng thông reo giữa mây trời… Tất cả hòa quyện, mang đến sự thư thái cho tâm hồn.

Trên đỉnh đèo Ngang, gió lộng thổi bay đi những ưu phiền, để lại tâm hồn khoáng đạt, hòa quyện với trời biển bao la. Ngâm nga những câu thơ bâng khuâng của Bà Huyện Thanh Quan, hình ảnh người phụ nữ đất Thăng Long xưa hiện lên trong tâm trí. Chạm đèo Ngang khi trời xế chiều, lòng người nao nao, cảnh vật hữu tình, nhưng đâu còn bóng dáng người xưa? Nay chỉ còn lại ta với ta, giữa mênh mông trời đất.

Dưới chân đèo Ngang, hai hồ nước Quảng Đông ẩn mình, nước xanh biếc quanh năm. Trên con đường uốn lượn qua đèo, những dòng suối nhỏ róc rách từ đỉnh núi đá chảy xuống, róc rách qua những chiếc cầu xinh xắn. Dừng chân nghỉ ngơi, rửa mặt, tay chân trong dòng nước mát lạnh, trong vắt, thật sự là một trải nghiệm tuyệt vời.

Đền thờ Công Chúa Liễu Hạnh

Nằm ẩn mình trong tán lá xanh mát, cách cửa hầm đường bộ xuyên đèo Ngang phía nam hơn 100m, đền thờ công chúa Liễu Hạnh tọa lạc khoảng 500m dưới chân đèo về phía nam. Nơi đây, giữa khung cảnh thiên nhiên thơ mộng của đèo Ngang, Hoành Sơn quan, lũy Hoàn Vương, đình Vĩnh Sơn, biển Hòn La, vũng Chùa, đảo Yến… đền như một điểm nhấn linh thiêng.

Xây dựng từ thời Thiên Hữu (1557) nhà Hậu Lê, đền đã trải qua nhiều lần trùng tu, phục hồi theo nguyên mẫu bởi tỉnh Quảng Bình. Người dân địa phương tin rằng đền thờ rất linh thiêng, thu hút đông đảo du khách thập phương về dâng hương, cầu an trong những năm gần đây.

Đèo Ngang, từng là thử thách cho người lữ khách, nay trở thành điểm đến hấp dẫn du khách ưa chinh phục. Những cung đường uốn lượn, hùng vĩ thu hút du khách muốn trải nghiệm cảm giác mạnh. Còn xe cơ giới lại lựa chọn đường hầm xuyên đèo, rút ngắn hành trình và mang đến sự thuận tiện cho giao thông.